เครื่องคำนวณต้นทุนหุ้น
ใส่รายการซื้อขาย เลือก FIFO, LIFO, HIFO หรือต้นทุนเฉลี่ย แล้วดูกำไรของการขายแต่ละครั้งและล็อตที่ยังถืออยู่
พิมพ์ชื่อย่อหรือชื่อบริษัท การค้นหาทำงานในเบราว์เซอร์ของคุณ
การตั้งค่า
FIFO (เข้าก่อน ออกก่อน): การขายแต่ละครั้งตัดหุ้นที่ซื้อไว้ก่อนออกก่อน
กรอกรายการซื้อขายเพื่อดูผลลัพธ์ทันที:
หนึ่งรายการต่อบรรทัด — จำนวนหุ้น@ราคา ใส่เครื่องหมายลบนำหน้าหากเป็นการขาย เช่น 100@50 หรือ -40@65
ข้อมูลที่กรอกเปลี่ยนไปหลังจากสร้างกราฟนี้
ต้องกรอกรายการซื้อขายให้ครบอย่างน้อยสองรายการจึงจะแสดงกราฟได้
วิธีอ่านกราฟนี้
- แต่ละคอลัมน์คือรายการซื้อขายหนึ่งรายการ เรียงตามลำดับจากซ้ายไปขวา ▲ คือซื้อ และ ▼ คือขาย โดยแสดงที่ราคาของรายการนั้น หากใช้คอมพิวเตอร์ ให้เลื่อนตัวชี้ไปที่คอลัมน์เพื่อดูรายละเอียด
- เส้นทึบแสดงต้นทุนเฉลี่ยต่อหุ้นหลังแต่ละรายการ หากต้นทุนซื้อรวมค่าธรรมเนียมต่อหุ้นอยู่เหนือเส้น ต้นทุนเฉลี่ยจะสูงขึ้น และหากอยู่ใต้เส้น ต้นทุนเฉลี่ยจะลดลง ราคาที่ขายไม่มีผลต่อเส้นนี้
- เมื่อใช้ FIFO, LIFO หรือ HIFO การขายจะตัดหุ้นจากชุดที่ซื้อไว้โดยเฉพาะ ต้นทุนเฉลี่ยของหุ้นที่ยังถืออยู่จึงอาจขยับขึ้นหรือลงเมื่อขาย
- ในการขายแต่ละครั้ง แท่งจะลากจากต้นทุนต่อหุ้นที่ขายรวมค่าธรรมเนียมไปถึงราคาขาย ส่วนต่างคูณด้วยจำนวนหุ้นที่ขายคือกำไร/ขาดทุนที่รับรู้ ซึ่งแสดงข้างแท่งเป็นสีเขียวเมื่อกำไร และสีแดงเมื่อขาดทุน
- กรอก “ราคาหุ้นตอนนี้” เพื่อเพิ่มเส้นประที่ราคานั้น แถบสีระหว่างเส้นประกับต้นทุนเฉลี่ยแสดงกำไร/ขาดทุนที่ยังไม่รับรู้ของหุ้นที่ยังถืออยู่ หากราคานี้ห่างจากราคาซื้อขายมาก เส้นจะอยู่ที่ขอบพร้อมลูกศรเพื่อให้ยังอ่านรายการซื้อขายได้ชัด
- แท่งด้านล่างแสดงจำนวนหุ้นที่ถืออยู่หลังแต่ละรายการ ส่วนสีสว่างคือหุ้นที่เพิ่มจากการซื้อ ส่วนกรอบสีแดงคือหุ้นที่ลดลงจากการขาย
ล็อตคงเหลือ
| ล็อต | หุ้น | ต้นทุนต่อหุ้น | ต้นทุน | กำไร/ขาดทุนที่ยังไม่รับรู้ |
|---|---|---|---|---|
| #2 | 100 | $70.00 | $7,000.00 | +$1,000.00 |
| #3 | 100 | $66.00 | $6,600.00 | +$1,400.00 |
รายการขายและล็อตที่ใช้
| ขาย | หุ้น | ยอดขายสุทธิ | ต้นทุน | กำไร/ขาดทุน | ล็อตที่ใช้ |
|---|---|---|---|---|---|
| #4 | 100 | $8,000.00 | $5,000.00 | +$3,000.00 | #1 × 100 |
# คือลำดับรายการในรายการซื้อขายด้านบน ล็อตคือหุ้นที่เหลือจากการซื้อครั้งหนึ่ง ยอดขายสุทธิหักค่าธรรมเนียมขายแล้ว ส่วนต้นทุนรวมค่าธรรมเนียมซื้อ
แป้นพิมพ์ลัด
| b / s | ตั้งรายการที่เลือกเป็นซื้อ / ขาย |
| Tab / Shift+Tab | ช่องถัดไป / ก่อนหน้า |
| ↑ / ↓ | เพิ่มหรือลดค่าทีละ 1 (Shift: 10, Alt: 0.1) |
| Enter | คัดลอกผลลัพธ์หลัก |
| [ / ] | ลด / เพิ่มตำแหน่งทศนิยม (เปอร์เซ็นต์) |
| Esc | ล้างช่องกรอก |
วิธีคำนวณต้นทุนส่งผลต่อกำไรอย่างไร
ตัวอย่างข้างต้นซื้อหุ้นครั้งละ 100 หุ้น รวมสามครั้ง ที่ราคา $50, $70 และ $66 แล้วขาย 100 หุ้นที่ $80 ไม่ว่าจะใช้วิธีใด ยอดขายคือ $8,000 ส่วนต้นทุนที่นำมาหักขึ้นอยู่กับว่าหุ้น 100 หุ้นใดถูกตัดออกจากบัญชี
| วิธี | หุ้นที่ขาย | กำไรที่รับรู้ | ต้นทุนคงเหลือ | ต้นทุนเฉลี่ยคงเหลือ | ยังไม่รับรู้ที่ $80 | กำไร/ขาดทุนรวม |
|---|---|---|---|---|---|---|
| FIFO | ล็อตราคา $50 | +$3,000.00 | $13,600.00 | $68.00 | +$2,400.00 | +$5,400.00 |
| LIFO | ล็อตราคา $66 | +$1,400.00 | $12,000.00 | $60.00 | +$4,000.00 | +$5,400.00 |
| HIFO | ล็อตราคา $70 | +$1,000.00 | $11,600.00 | $58.00 | +$4,400.00 | +$5,400.00 |
| ต้นทุนเฉลี่ย | หนึ่งในสามของหุ้นที่รวมกัน | +$1,800.00 | $12,400.00 | $62.00 | +$3,600.00 | +$5,400.00 |
สาระอยู่ที่คอลัมน์สุดท้าย ทุกวิธีให้ผลรวมเท่ากันที่ $5,400 เพราะใช้เงินลงทุนเท่ากันที่ $18,600 และหุ้นที่เหลือมีมูลค่าปัจจุบันเท่ากัน วิธีที่เลือกเพียงกำหนดว่ายอดรวมจะแบ่งเป็นกำไรที่รับรู้ไปแล้วกับกำไรที่ยังอยู่ในล็อตคงเหลือเท่าใด หากรายงานกำไรต่ำลงตอนนี้ หุ้นต้นทุนต่ำจะยังอยู่ จึงมีกำไรมากขึ้นในการขายครั้งถัดไป
- FIFO — เข้าก่อน ออกก่อน การขายแต่ละครั้งตัดหุ้นที่ซื้อมาก่อนออกก่อน หากราคาหุ้นปรับขึ้นตามเวลา หุ้นชุดนี้มีต้นทุนต่ำสุด FIFO จึงมักให้กำไรสูงสุดและเหลือต้นทุนหุ้นสูงสุด
- LIFO — เข้าหลัง ออกก่อน การขายแต่ละครั้งตัดหุ้นที่ซื้อล่าสุดออกก่อน ไม่ว่าจะซื้อมาในราคาเท่าใด สำหรับหุ้นที่ราคาปรับขึ้นเรื่อย ๆ หุ้นชุดล่าสุดมีต้นทุนสูงที่สุด วิธี LIFO จึงมักแสดงกำไรน้อยลงและเหลือต้นทุนของหุ้นที่ถืออยู่ต่ำลง
- HIFO — ต้นทุนสูงสุดออกก่อน การขายแต่ละครั้งตัดหุ้นที่มีต้นทุนต่อหุ้นสูงสุดออกก่อน จึงได้กำไรต่ำสุด (หรือขาดทุนสูงสุด) เท่าที่การเลือกล็อตจะให้ได้สำหรับการขายนั้น
- ต้นทุนเฉลี่ย — ไม่แยกล็อต แบ่งต้นทุนรวมให้เท่ากันทุกหุ้น และตัดหุ้นออกตามต้นทุนเฉลี่ยเมื่อขาย เครื่องคำนวณหุ้นหลักใช้วิธีนี้
วิธีใดใช้กับคุณ
ขึ้นอยู่กับว่าคุณเสียภาษีที่ใดและโบรกเกอร์มีข้อมูลอะไรบันทึกไว้ หน้านี้ช่วยคำนวณตัวเลข แต่ระบุไม่ได้ว่าคุณใช้วิธีใดได้ตามกฎ
- สหรัฐอเมริกา ถือว่าหุ้นที่ได้มาก่อนถูกขายก่อน เว้นแต่จะระบุหุ้นชุดอื่นขณะขาย โบรกเกอร์จึงตั้งค่าเริ่มต้นเป็น FIFO และเปิดให้เลือกล็อตเฉพาะ โดยมักใช้คำสั่งที่ตั้งไว้ล่วงหน้า เช่น LIFO หรือตัดหุ้นต้นทุนสูงสุดก่อน โดยทั่วไปวิธีต้นทุนเฉลี่ยจำกัดไว้สำหรับหน่วยลงทุนในกองทุนรวมและแผนนำเงินปันผลกลับไปลงทุนบางประเภท ดูกฎใน IRS Publication 550
- สหราชอาณาจักร ไม่มีสิทธิเลือกวิธี เมื่อขาย ให้จับคู่กับหุ้นที่ซื้อในวันเดียวกันก่อน (same-day rule) แล้วจึงจับคู่กับหุ้นที่ซื้อใน 30 วันถัดไป (30-day rule) ส่วนที่เหลือจับคู่กับ Section 104 holding ซึ่งหุ้นทุกหุ้นมีต้นทุนเฉลี่ยเดียวกัน ตัวเลือก เฉลี่ย ด้านบนคำนวณแบบรวมกลุ่มตาม Section 104 holding ได้ ส่วนกฎวันเดียวกันและ 30 วันต้องใช้วันที่ ซึ่งเครื่องคำนวณนี้ไม่รับ ดู HMRC helpsheet HS284
- แคนาดา หุ้นที่เหมือนกันใช้ฐานต้นทุนปรับปรุง (adjusted cost base) ร่วมกัน ซึ่งคำนวณเป็นค่าเฉลี่ย ในเครื่องคำนวณให้เลือก เฉลี่ย
สิ่งที่เครื่องคำนวณนี้ไม่ครอบคลุม
ระบบประมวลผลรายการตามลำดับที่กรอก โดยไม่มีวันที่ จึงทำงานได้รวดเร็ว แต่ไม่สามารถคำนวณระยะเวลาถือครองเพื่อแยกกำไรระยะสั้นกับระยะยาว ปรับต้นทุนกรณีขายขาดทุนแล้วซื้อหลักทรัพย์เดิมหรือเทียบเท่ากลับคืน (wash sale) หรือจับคู่ตามวันที่ดังที่กล่าวข้างต้น ระบบยังไม่จำลองการแตกหุ้น การควบรวมกิจการ หรือการคืนทุน ให้ปรับข้อมูลล็อตที่ได้รับผลเอง หากนำเงินปันผลกลับไปลงทุน ให้เพิ่มแต่ละรายการเป็นการซื้อตามปกติ
คิดค่าธรรมเนียมตามหลักต้นทุนทั่วไป โดยบวกค่าธรรมเนียมซื้อเข้ากับต้นทุนล็อตที่เปิดใหม่ และหักค่าธรรมเนียมขายออกจากยอดขาย กำหนดได้ใน การตั้งค่า ช่องภาษีใช้อัตราเดียวเพื่อประกอบตัวอย่างกับยอดรวม โดยไม่พิจารณาขั้นภาษี ค่าลดหย่อน หรือระยะเวลาถือครอง
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับต้นทุนหุ้น
ต้นทุนหุ้นคืออะไร?
ต้นทุนหุ้นคือจำนวนเงินที่จ่ายเพื่อซื้อหุ้นที่ยังถืออยู่ รวมค่าธรรมเนียมซื้อ เมื่อขาย กำไรหรือขาดทุนเท่ากับยอดขายสุทธิหักต้นทุนของหุ้นที่ขาย หากซื้อเพียงครั้งเดียวก็คิดได้ง่าย หากซื้อหลายครั้งในราคาต่างกัน ต้องระบุก่อนว่าขายหุ้นชุดใด วิธีคำนวณต้นทุนเป็นตัวกำหนดเรื่องนี้
FIFO, LIFO และ HIFO ต่างกันอย่างไร?
แต่ละวิธีต่างกันที่หุ้นชุดใดถูกตัดออกเมื่อขาย FIFO (เข้าก่อน ออกก่อน) ตัดหุ้นที่ซื้อมาก่อนออกก่อน LIFO (เข้าหลัง ออกก่อน) ตัดหุ้นที่ซื้อล่าสุดออกก่อน HIFO (ต้นทุนสูงสุดออกก่อน) ตัดหุ้นที่จ่ายแพงที่สุดออกก่อน จึงให้กำไรต่ำที่สุดในการขายครั้งนั้น ส่วนวิธีต้นทุนเฉลี่ยไม่เลือกหุ้นเป็นชุด หุ้นทุกหุ้นใช้ต้นทุนเฉลี่ยเดียวกัน
วิธีคำนวณต้นทุนทำให้กำไรรวมเปลี่ยนหรือไม่?
ไม่เปลี่ยน วิธีที่ใช้กำหนดว่าส่วนใดเป็นกำไรที่รับรู้ตอนนี้ และส่วนใดยังคงอยู่ในหุ้นที่ถือ เมื่อรวมกำไรที่รับรู้กับกำไรที่ยังไม่รับรู้ จะได้ยอดเท่ากันทุกวิธี และเมื่อขายหุ้นทั้งหมด กำไรที่รับรู้รวมก็เท่ากัน ลองสลับวิธีด้านบนแล้วดู กำไร/ขาดทุนรวม ตัวเลขนี้จะคงเดิม
วิธีคำนวณต้นทุนใดให้กำไรต่ำที่สุด?
สำหรับการขายครั้งเดียวคือ HIFO เพราะตัดหุ้นที่มีต้นทุนสูงสุดออกก่อน จึงไม่มีการเลือกล็อตแบบอื่นที่ทำให้กำไรจากการขายครั้งนั้นต่ำกว่า หากราคาหุ้นปรับขึ้นมาเรื่อย ๆ กำไรตาม LIFO จะใกล้เคียงกัน ส่วน FIFO ให้กำไรสูงสุด กำไรที่ต่ำลงในวันนี้เป็นการเลื่อนการรับรู้กำไร ไม่ใช่การประหยัดภาษี เพราะหุ้นต้นทุนต่ำยังอยู่ในบัญชีและมีต้นทุนต่ำกว่าสำหรับการขายในภายหลัง ภาษีจริงยังขึ้นอยู่กับระยะเวลาถือครองแต่ละล็อต ซึ่งเครื่องคำนวณนี้ไม่ติดตาม
ใช้วิธีต้นทุนเฉลี่ยกับหุ้นในสหรัฐอเมริกาได้หรือไม่?
โดยทั่วไปไม่ได้ หน่วยงานภาษีสหรัฐฯ (IRS) อนุญาตให้ใช้วิธีต้นทุนเฉลี่ยกับหน่วยลงทุนในกองทุนรวมและหุ้นในแผนนำเงินปันผลกลับไปลงทุนบางประเภท (dividend reinvestment plan) แต่ไม่อนุญาตกับหุ้นทั่วไป สำหรับหุ้นจะถือว่าขายหุ้นที่ได้มาก่อน เว้นแต่คุณจะระบุหุ้นชุดอื่นขณะขาย ส่วนสหราชอาณาจักรและแคนาดาใช้วิธีตรงกันข้าม คือรวมหุ้นของบริษัทเดียวกันแล้วเฉลี่ยต้นทุน บทความเรื่องต้นทุนเฉลี่ยอธิบายว่าค่าเฉลี่ยของหุ้นที่รวมกันเปลี่ยนอย่างไร
เครื่องคำนวณนี้รองรับ wash sale หรือกำไรระยะสั้นและระยะยาวหรือไม่?
ไม่รองรับ รายการซื้อขายมีลำดับแต่ไม่มีวันที่ จึงแยกกำไรระยะสั้นกับระยะยาว ปรับต้นทุนตามกฎ wash sale หรือใช้กฎจับคู่ภายในวันเดียวกันและ 30 วันของสหราชอาณาจักรไม่ได้ ใช้เครื่องมือนี้เพื่อเปรียบเทียบวิธีและตรวจตัวเลขในใบแจ้งรายการของโบรกเกอร์ ส่วนการยื่นภาษีให้ยึดบันทึกของโบรกเกอร์และกฎของหน่วยงานภาษีที่เกี่ยวข้อง